Protetyka biofunkcjonalna

Osiągnięcie długoterminowego sukcesu leczenia protetycznego wymaga nie tylko precyzyjnego wykonania uzupełnienia, ale przede wszystkim zrozumienia funkcjonowania całego układu żucia.

Dlatego współczesna protetyka coraz częściej opiera się na zasadach biofunkcji, integrując wiedzę z zakresu anatomii, fizjologii i biomechaniki w celu uzyskania harmonijnej oraz stabilnej odbudowy.

Czym jest biofunkcja i biofunkcjonalne prace protetyczne?

Biofunkcja odnosi się do funkcji narządu żucia w kontekście pracy na żywym organizmie, który jest złożoną jednostką składającą się z narządów o różnych strukturach i funkcjach współdziałających ze sobą. Organizm jest dynamiczny, samoregulujący się i adaptujący do czynników środowiskowych.

Prace protetyczne biofunkcjonalne to kompleksowe działania integrujące anatomię, fizjologię i biomechanikę układu żucia, realizowane w oparciu o zaawansowaną diagnostykę i precyzyjne procedury laboratoryjne, kluczowe dla skuteczności i trwałości terapii.

Biofunkcjonalne projektowanie uzupełnień zyskuje dziś na znaczeniu. Łączy estetykę uśmiechu z przywróceniem prawidłowych funkcji całego układu żucia, oferując pacjentowi długotrwałe, stabilne i bezpieczne rozwiązanie. Koncepcja ta opiera się na szczegółowej analizie indywidualnych warunków anatomicznych i czynnościowych pacjenta, w tym relacji międzyszczękowych, pracy mięśni, ruchomości żuchwy oraz kondycji stawów skroniowo-żuchwowych.

Charakterystyka i zasady działania stawu skroniowo-żuchwowego

Współdziałanie stawów: Oba stawy skroniowo-żuchwowe funkcjonują synchronicznie; ruch jednego wywołuje jednoczesne, precyzyjnie skoordynowane przemieszczenie drugiego.
Charakter ruchu: Podczas otwierania ust najpierw zachodzi rotacja w części dolnej stawu, a następnie translacja głowy żuchwy wzdłuż guzka stawowego.
Związek z postawą ciała: Funkcjonowanie SSŻ pozostaje w ścisłej zależności od ogólnej postawy; nieprawidłowe ustawienie kręgosłupa, miednicy czy obręczy barkowej może zaburzać biomechanikę stawu.
Front view of a human skull with markers near the eye sockets and jaw.
Złożoność budowy: Staw skroniowo-żuchwowy jest jednym z najbardziej złożonych stawów w organizmie człowieka, łącząc cechy stawu zawiasowego i ślizgowego.
Poziomy funkcjonalne: W obrębie SSŻ wyróżnia się część dolną, odpowiadającą za ruchy zawiasowe (rotacyjne), oraz część górną, umożliwiającą ruchy ślizgowe (translacyjne, wysuwające).
Wpływ układu mięśniowego: Prawidłowa praca SSŻ zależy od równowagi napięcia mięśniowego w całym układzie ruchu, zwłaszcza mięśni żucia, szyi i obręczy barkowej; ich dysfunkcje mogą prowadzić do zaburzeń czynności stawu.

W jaki sposób pracownia protetyczna odpowiada na wyzwania stomatologii biofunkcjonalnej?

Najważniejszą korzyścią podejścia biofunkcjonalnego jest zapewnienie stabilnej okluzji, prawidłowych kontaktów i prowadzeń, które chronią stawy skroniowo-żuchwowe przed przeciążeniem i niebezpiecznymi ruchami retruzyjnymi. Poprawa warunków okluzji wpływa również na funkcje nadrzędne, takie jak żucie, mowa, oddychanie czy utrzymanie prawidłowej postawy ciała. Leczenie zwalcza też asymetrie mięśniowe, zaburzenia stawu skroniowo-żuchwowego, bóle mięśniowe i stawowe oraz parafunkcje, takie jak zgrzytanie zębami. W dłuższej perspektywie prowadzi to do zmniejszenia dolegliwości bólowych, zwiększenia komfortu psychofizycznego oraz utrzymania zdrowia tkanek przyzębia i zębów filarowych.

W celu wykonania pracy biofunkcjonalnej konieczna jest dokładna diagnostyka. Wykonywane są precyzyjne wyciski, zdjęcia, a także specjalistyczne pomiary ruchów żuchwy tzw. aksjografia cyfrowa. Jest to zaawansowane badanie, polegające na dokładnym zarejestrowaniu ruchów żuchwy, w celu precyzyjnej diagnostyki stawu skroniowo-żuchwowego. Badanie to obejmuje analizę okluzji w ujęciu statycznym i dynamicznym.

3D dental models showing the upper and lower teeth and gums with colored markers indicating areas of interest for dental analysis.

Dzięki niemu uzyskujemy szczegółowe dane o pacjencie, w przygotowaniu pełnych, biofunkcjonalnych odbudów zgryzu. Wyznacza on bowiem indywidualne parametry stawowe, niezbędne do prawidłowego ustawienia artykulatora analogowego i wirtualnego.

Kluczowa jest indywidualizacja ustawień i pomiarów, ponieważ każdy pacjent jest unikalny, a symulacja jego ruchów żuchwy musi być jak najbardziej wierna rzeczywistości, aby praca protetyczna efektywnie wspierała naturalne funkcje organizmu i nie powodowała przeciążeń i zaburzeń stawu.

3D model of human teeth and jaw bones with colored lines and paths indicating dental nerve and blood vessel routes for dental procedures.

Nasze procedury - dlaczego są tak ważne?

Open white hard case containing eye tracking device with foam insert, instruction manual, and accessories on a black speckled surface.

Nasze laboratorium, w trosce o najwyższą jakość i precyzję, opiera swoją pracę na kompleksowej diagnostyce oraz ścisłej współpracy z lekarzem. Wypracowany przez nas plan działania gwarantuje osiągnięcie harmonii biofunkcji i estetyki, minimalizując ryzyko błędów i konieczność poprawek.

Oferujemy badanie systemem Zebris JMA Optic. Urządzenie to wykorzystuje nowoczesną technologię czujników optycznych, otwierając nowy wymiar w funkcjonalnej analizie stomatologicznej.

Składa się ono z samodzielnego łuku twarzowego, wyposażonego w czujniki rejestrujące pozycję szczęki oraz ruchy żuchwy. Dzięki temu możliwa jest bardzo dokładna analiza funkcji narządu żucia i tym samym wyznaczenie nowej, terapeutycznej pozycji stawowej. Urządzenie pozwala także na elektroniczną analizę położenia kłykci stawowych (EPA), co umożliwia porównanie różnych pozycji zwarcia oraz dokładne określenie warunków okluzji.

A medical or dental device labeled 'KaVo Protar Articulator,' with accompanying data and measurements related to dental or orthodontic analysis, including graphs and numerical data in a table.
Charts showing sagittal and horizontal condyle protrusion and lateralization measurements on three different patients, with patient illustrations and axis labels in millimeters.
A person wearing a black watch with red stitching working with a dental or jaw model on a wooden table, using a specialized mechanical device.
A healthcare professional in blue scrubs examines a young patient's throat with an endoscope in a clinical setting.

Badanie aksjograficzne synchronizujemy z wizytą certyfikowanego fizjoterapeuty. Pozwala nam to w pełni wykorzystać potencjał badania oraz zredukować nieprawidłowości związane z napięciem mięśniowym w okolicy szyi, twarzy i żuchwy.

TAK ZORGANIZOWANY PROCES ZAPEWNIA MAKSYMALNE DOSTOSOWANIE PROTETYKI DO INDYWIDUALNYCH POTRZEB PACJENTA. ZAPEWNIENIE ZGODNEJ FIZJOLOGICZNIE PRACY CHRONI STAWY I MIĘŚNIE, MINIMALIZUJĄC RYZYKO ZABURZEŃ FUNKCJONALNYCH I ZWIĘKSZAJĄC TRWAŁOŚĆ ODBUDÓW PROTETYCZNYCH.

Uzupełnienia wykonane bez uwzględnienia zasad biofunkcjonalnych mogą skutkować nieprawidłowym rozłożeniem sił żucia, powstawaniem interferencji okluzyjnych oraz nasileniem objawów dysfunkcji stawu skroniowo-żuchwowego. Prace wykonane w oderwaniu od indywidualnych parametrów czynnościowych pacjenta charakteryzują się obniżoną trwałością i zwiększonym ryzykiem powikłań klinicznych.

Przebieg leczenia

  • Wycisk / skan

    To pierwszy i zarazem najprostszy etap, który ma ogromny wpływ na jakość całego leczenia.

    Rekomendujemy wykonanie skanu wewnątrzustnego zamiast tradycyjnego wycisku. Skan nie deformuje fałdów podniebiennych, które są niezwykle istotne podczas prawidłowego pozycjonowania kolejnych skanów względem siebie.

    Pełna procedura zdjęciowa

    Wykonujemy komplet zdjęć dokumentacyjnych, które pozwalają dokładnie zaplanować estetykę przyszłej odbudowy oraz monitorować efekty leczenia.

    Pobranie zgryzu łukiem twarzowym

    Rejestrujemy położenie szczęki względem stawu skroniowo-żuchwowego, co umożliwia wierne odwzorowanie warunków pracy w laboratorium.

    Aksjografia / kondylografia

    Badanie pozwala ocenić pracę stawów skroniowo-żuchwowych oraz ruchy żuchwy. Dane wykorzystywane są podczas projektowania biofunkcjonalnej odbudowy.

  • Omówienie projektu

    Prezentujemy projekt odbudowy oraz omawiamy plan leczenia.

    Analiza kontaktów zgryzowych

    Oceniamy pierwsze kontakty zwarciowe oraz ich wpływ na funkcję narządu żucia.

    Ustalenie relacji centralnej (CR)

    Wyznaczamy prawidłową relację centralną stanowiącą podstawę dalszych etapów leczenia.

    Deprogramacja

    Jeżeli jest wskazana, wykonujemy deprogramację z wykorzystaniem odpowiednich metod lub szyn.

    Kęski O-Bite

    Rejestrujemy relację centralną przy użyciu materiału O-Bite.

  • Przymiarka mock-up

    Pacjent może zobaczyć i ocenić planowany efekt bez wykonywania ostatecznej pracy.

    Ocena estetyki

    Wspólnie analizujemy proporcje, kształt oraz wygląd przyszłej odbudowy.

    Ekwilibracja

    Wprowadzamy korekty zgryzu w celu uzyskania prawidłowej funkcji.

    Rejestracja zgryzu

    Pobieramy skan lub wycisk zgryzu po wykonanych korektach.

    Rejestracja kęsków

    Wykonujemy kolejne rejestracje niezbędne do dalszych etapów laboratoryjnych.

    Dokumentacja fotograficzna

    Aktualizujemy dokumentację zdjęciową po wykonanych zmianach.

  • Ostateczna kontrola mock-up

    Sprawdzamy ostateczny wygląd i funkcję odbudowy przed preparacją.

    Szlif przez mock-up

    Preparacja wykonywana jest przez wcześniej zaakceptowany mock-up, co zapewnia przewidywalność efektu.

    Kęski

    Wykonujemy cztery identyczne kęski O-Bite umożliwiające bardzo dokładne przeniesienie wysokości zwarcia do laboratorium.

  • Przymiarka PMMA

    Sprawdzamy dopasowanie odbudowy próbnej.

    Kontrola preparacji

    Oceniamy granice preparacji oraz dokładność wykonania.

    Kontrola zgryzu

    Weryfikujemy funkcję i kontakty zwarciowe.

    Kontrola estetyki

    Oceniana jest estetyka uśmiechu przed wykonaniem pracy ostatecznej.

  • Wykonanie modeli i montaż w artykulatorze

    Na podstawie zebranych danych przygotowujemy modele robocze oraz przenosimy je do artykulatora.

    Badanie Zebris (opcjonalnie)

    W razie potrzeby wykonujemy badanie Zebris również na miejscu w laboratorium.

    Konsultacja fizjoterapeuty

    Współpracujemy z fizjoterapeutą specjalizującym się w diagnostyce i terapii zaburzeń narządu żucia oraz dysfunkcji mięśniowych. W razie potrzeby może dojechać do kliniki.

    Wizualizacja estetyki

    Przygotowujemy wizualizację przyszłego uśmiechu, dzięki której pacjent może zobaczyć planowany efekt jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.

    Deprogramator / szyna zgryzowa

    W razie potrzeby wykonujemy deprogramator lub szynę zgryzową przygotowującą pacjenta do dalszego leczenia.

    Szyna BruxChecker

    Wykonujemy indywidualną szynę diagnostyczną BruxChecker, która pozwala ocenić miejsca kontaktów zgryzowych podczas snu i ułatwia planowanie leczenia biofunkcjonalnego.

  • Walidatory zwarcia

    Przygotowujemy laboratoryjne walidatory umożliwiające precyzyjną kontrolę relacji centralnej.

    Nawoskowanie diagnostyczne

    Wykonujemy nawoskowanie zgodne z ustaloną wysokością zwarcia oraz założeniami estetycznymi projektu.

  • Kontrola zgryzu

    Analizujemy uzyskane kontakty po ekwilibracji.

    Korekta kontaktów

    Dopracowujemy kontakty zwarciowe do idealnych wartości.

    Print-up

    Przygotowujemy model roboczy do kolejnego etapu.

    Plan preparacji

    Omawiamy z lekarzem zakres preparacji z uwzględnieniem wymaganej grubości odbudowy.

  • Wykonanie pracy w PMMA

    Powstaje pełna odbudowa próbna wykonana z PMMA zgodnie z projektem.

    Korekty estetyczne

    Na tym etapie można jeszcze wprowadzić niewielkie zmiany estetyczne.

  • Powielenie w ceramice

    Zaakceptowana odbudowa PMMA zostaje odtworzona w ceramice.

    Mikrokorekty funkcjonalne

    W razie potrzeby wprowadzamy końcowe korekty funkcjonalne z zachowaniem idealnych kontaktów zgryzowych.

BruxChecker

BruxChecker to nieinwazyjne narzędzie diagnostyczne, które wizualizuje klasyfikację bruksizmu. Jest to cenny etap wspomagający leczenie biofunkcjonalne. Pacjent zakłada cienką szynę na kolejne 2 noce. Uzyskany w ten sposób obraz pozwala precyzyjnie określić miejsca kontaktów zwarciowych.

A dental model of the upper jaw with false teeth in pink and white, mounted on a transparent base.

Klasyfikacja bruksizmu przy użyciu BruxCheckera

An illustration of a closed human mouth with 16 teeth, shown from a frontal view, against a black background.
Illustration of a set of natural teeth arranged in an arch, with a crown on the front left tooth.

Prowadzenie na kle / typ kontaktu mediotruzyjny

Prowadzenie na kle / typ dominacji kła

Illustration of a curved row of teeth, with some showing signs of decay or damage
An illustration of the human teeth in a curved arch, showing the upper or lower dental set against a black background.
Illustration of a dental arch with teeth, highlighting the roots with green dots indicating nerve or blood vessel locations.
Diagram showing the stages of tooth decay in different teeth, with green dashed lines indicating the progression of damage.

Typ kontaktu mediotruzyjny + kontakt przedni na kle i przedtrzonowcu

Typ kontaktu przedniego na kle i przedtrzonowcu

Illustration of human teeth in a semi-circle dental arch, showing different teeth in black outline and red color for the gums.
Illustration of human teeth with red gums, arranged in a semi-circle on a black background.

Typ kontaktu mediotruzyjny + funkcja grupowa

Typ funkcji grupowej

Kompas okluzyjny

Zgodne ze sztuką wykonanie prac biofunkcjonalnych z idealną liczbą kontaktów międzyzębowych w okluzji statycznej.